Friedrich Nietzsche (1844-1900) en Jiddu Krishnamurti (1895-1986) zijn mijn favoriete filosofen, omdat zij als geen ander  het (on-) waarheidsvraagstuk  weten te benoemen. Zij zij beide op een totaal andere manier in staat menselijke illusies bloot te leggen. Bovenstaande BBC-documentaire is een boeiende introductie in het gedachtengoed van Nietzsche.

Wat mij zo aantrekt in Nietzsche, is het nihilisme. Voor wie dit begrip niet kent een quote van Nietzsche zelf:

“Was bedeutet Nihilismus? – Dass die obersten Werte sich entwerten. Es fehlt das Ziel. Es fehlt die Anwort auf das ‘Wozu?’.”

Nietzsche merkte bijna anderhalve eeuw geleden scherp op dat mensen langzaam maar zeker stopten met het geloven in God. Gott ist Tot zijn zijn bekende woorden. Wat hij hiermee bedoelde is dat niet alleen het geloof in God zal uitsterven, maar ook de hoogste menselijke waarden zullen omvallen. Hij voorspelde dat de moraal de komende 200 jaar steeds verder in de verdrukking zou komen. In feite is zijn voorspelling uitgekomen, moraliteit ligt tegenwoordig eigenlijk altijd onder vuur. In de besluitvorming zie je voortdurend dat financiële waarden mens- en natuurwaarden overheersen. Dit is een vorm van nihilisme. Het gaat niet om rechtvaardigheid, schoonheid of waarheid, maar om de business case, aandeelhouderswaarde en winstmaximalisatie. Voor degene die zich willen verdiepen in het nihilisme raad ik 2 dingen aan. Ten eerste een klassieker, het boek Nihilisme en Cultuur van Goudsblom. Ten tweede de luister CD’s Nietszsche en het Nihilsme van Paul van Tongeren.

Advertisements