Ik en Ayn Rand

Deze diashow vereist JavaScript.

Wat zou ik Ayn Rand (1905-1982) graag ontmoeten en met haar filosoferen. Haar prestaties zijn namelijk tegelijkertijd groots en dubieus. Om deze reden is dit stuk zowel een ode aan als een aanklacht tegen haar filosofie.

Wat zijn haar prestaties dan? Zij heeft het objectivisme ontwikkeld. Haar boeken The Fountainhead en Atlas Shrugged zijn na de Bijbel de meest verkochte boeken in de VS. Vele bedrijven en mensen in Silicon Valley hebben namen die in haar boeken voorkomen. Miljoenen mensen zijn gaan leven als de hoofdpersonen in haar boeken. Mede door haar is de aanname van eigenbelang waarheid geworden. Tevens behoorde Alan Greenspan tot haar vertrouwelingen. Haar invloed was – en is – enorm. Rand is groot, heel groot.

Wat verkondigde zij? Zij predikte een rationele moraliteit en stelde dat laissez-faire kapitalisme het enige systeem is dat hieraan voldoet: op de vrije markt heerst het rationele eigenbelang. Zij zag de staat als een gevaar, net als haar neoliberale collega’s Friedrich van Hayek en Milton Friedman. Altruïsme vond zij slechts.

Wat is haar invloed nu?  Neoliberale politici – van links tot rechts – hebben de afgelopen decennia de macht weggegeven aan de markt. Zij baseerden zich – vaak zonder het te weten – op de filosofie van Rand. In feite zijn wij allemaal steeds neoliberaler geworden. Nu, in 2012, kunnen politici de economische crisis niet oplossen, omdat zij nauwelijks invloed hebben; zij hebben niet de macht om de markt in bedwang houden. Sterker nog, politici luisteren tegenwoordig naar financiële markten en rating agencies. Daarnaast proberen wij mede door Rand de wereld in getallen uit te drukken. Steeds weer blijkt dit echter niet te lukken: huizenbubbles, Liborgate, Enron, vastgoedfraude, Credit Default Swaps, allemaal gegoochel met getallen. De waarde uitgedrukt in geld is vaak irrationeel, op niets gebaseerd. De prijsvorming op de vrije markt faalt.

Een paar quotes van Rand:

Doorgaan met het lezen van “Ik en Ayn Rand”