Boeddhisme: filosofie en religie

Inmiddels hebben ik en mijn geliefde de Tibetaanse gemeenschap in Bir verlaten en zijn wij sinds 2 nachten in Boven Dharamsala ofwel McLeod Ganj. Dit Indiase stadje is woonplaats van de Dalai Lama. In Bir hebben wij enkele bijeenkomsten van Dzongsar Khyentse Rinpoche in een boeddhistisch klooster bijgewoond. Vooral ik vond het tegenvallen omdat de bijeenkomsten voornamelijk bestonden uit rituelen en gezang en er nauwelijks wijsheden werden verkondigd. Normaliter doet Dzongsar dit wel in zijn boeken (zie oa dit blog). Urenlange bijeenkomsten met honderden monniken en ruim honderd Westerlingen zijn naar mijn mening niet van deze tijd…

Ik vind het wel boeiend om zelf het verschil tussen boeddhistische filosofie en boeddhistische religie te beleven. Het zet tot het denken. Boeddhisten lijken zelf ook met dit vraagstuk te worstelen. Een paar dagen geleden kwamen we onderstaand krantenartikel tegen op de muur een winkel in Bir. In dit artikel stelt de Dalai Lama:

“I don’t favour constructing a monastery or a temple. I’d prefer an academic centre of learning instead, and somewhere that could be a focus for the study of Buddhist philosophy and secular ethics.”  

Inmiddels heb ik het boek Beyond Religion – Ethics for a whole world van de Dalai Lama gekocht. Ben benieuwd. In McLeod Ganj hangen trouwens op veel plekken quotes van de Dalai Lama aan de muur. Deze over universele verantwoordelijkheid is prachtig:

“I believe that we must consciously develop a greater sense of Universal Responsibility. We must learn to work not just for our own individual self, family or nation, but for the benefit of all mankind.” 

Toch nog een beetje wijsheid uit India. Cheers Dalai Lama!

foto artikele Dalai Lama

 

 

 

 

 

 

Boeddhisten en economie

Volgens Boeddhisten kunnen de crises niet worden opgelost buiten de mens om. Twee prachtige quotes van de Dalai Lama om dit te verhelderen:

“This financial crisis isn’t purely a crisis of the market economy, but rather a crisis of values.”

“Through money or power you cannot solve all problems. The problem in the human heart must be solved first.”

We kunnen een hoop leren van eeuwenoude filosofische tradities zoals het boeddhisme. Nog een voorbeeld. Dzongsar Jamyang Khyentse, een lama uit Bhutan, filmmaker en schrijver van opmerkelijke teksten, stelt:

“Elke dag horen we mensen over de toestand van de economie praten, zonder dat ze het verband tussen recessie en hebzucht herkennen. Door hebzucht, jaloezie en trots zal de economie nooit sterk genoeg worden om ervoor te zorgen dat iedereen toegang heeft tot fundamentele levensbehoeften….. Een van de belangrijkste effecten van de wetenschap en technologie is dat de wereld sneller vernietigd wordt. Veel wetenschappers geloven dat alle levenssystemen en levensondersteunende systemen op aarde in het verval zijn.”

Volgens boeddhisten hebben mensen twee soorten verlangens. De eerste zijn positief: het verlangen naar geluk, vrede en een harmonieuze wereld voor iedereen en bevrediging van basisbehoeften als voedsel kleding en onderdak. De tweede zijn negatief: het verlangen naar meer geld, meer roem, meer succes, het perfecte lichaam en de perfecte partner. Deze verlangens maken ons niet gelukkig. Sterker nog, ze maken ons ongelukkig. Het enige tegengif tegen onze hebzucht is volgens boeddhisten tevredenheid: waarderen wat je hebt. Hiervoor hebben we alleen onze mind nodig.

In onderstaand interview over de Index voor Bruto Nationaal Geluk geeft Dzongsar een inkijkje in oude teksten waarin staat dat echte welvaart is wanneer je weet wat genoeg is. De sangha in het boeddhisme, de gemeenschap, is deel van de drie ‘juwelen’, waaraan je je verbindt, waar je voor zorgt en waar je steun uit krijgt. De andere twee zijn de boeddha en de dharma. Om een goedwerkende democratie en economie te krijgen moet je de wijsheid hebben dat alles – werkelijk alles – met elkaar samenhangt en van elkaar afhankelijk is. De methode die voor een perfecte democratie – als die al bestaat – moet worden toegepast is compassie. De boeddhistische economie is listig. Het doel van het leven is om het aangenaam te hebben, een daarvoor heb je geld nodig, en daarvoor heb je discipline nodig. Pas indien je doorhebt dat het geloof in de markt, de waarde van geld en veel aannames van economische modellen illusies zijn en dus uiteindelijk ook niet werken, ben je een echte boeddhistische econoom.

Doorgaan met het lezen van “Boeddhisten en economie”