Boeddhisten en economie

Volgens Boeddhisten kunnen de crises niet worden opgelost buiten de mens om. Twee prachtige quotes van de Dalai Lama om dit te verhelderen:

“This financial crisis isn’t purely a crisis of the market economy, but rather a crisis of values.”

“Through money or power you cannot solve all problems. The problem in the human heart must be solved first.”

We kunnen een hoop leren van eeuwenoude filosofische tradities zoals het boeddhisme. Nog een voorbeeld. Dzongsar Jamyang Khyentse, een lama uit Bhutan, filmmaker en schrijver van opmerkelijke teksten, stelt:

“Elke dag horen we mensen over de toestand van de economie praten, zonder dat ze het verband tussen recessie en hebzucht herkennen. Door hebzucht, jaloezie en trots zal de economie nooit sterk genoeg worden om ervoor te zorgen dat iedereen toegang heeft tot fundamentele levensbehoeften….. Een van de belangrijkste effecten van de wetenschap en technologie is dat de wereld sneller vernietigd wordt. Veel wetenschappers geloven dat alle levenssystemen en levensondersteunende systemen op aarde in het verval zijn.”

Volgens boeddhisten hebben mensen twee soorten verlangens. De eerste zijn positief: het verlangen naar geluk, vrede en een harmonieuze wereld voor iedereen en bevrediging van basisbehoeften als voedsel kleding en onderdak. De tweede zijn negatief: het verlangen naar meer geld, meer roem, meer succes, het perfecte lichaam en de perfecte partner. Deze verlangens maken ons niet gelukkig. Sterker nog, ze maken ons ongelukkig. Het enige tegengif tegen onze hebzucht is volgens boeddhisten tevredenheid: waarderen wat je hebt. Hiervoor hebben we alleen onze mind nodig.

In onderstaand interview over de Index voor Bruto Nationaal Geluk geeft Dzongsar een inkijkje in oude teksten waarin staat dat echte welvaart is wanneer je weet wat genoeg is. De sangha in het boeddhisme, de gemeenschap, is deel van de drie ‘juwelen’, waaraan je je verbindt, waar je voor zorgt en waar je steun uit krijgt. De andere twee zijn de boeddha en de dharma. Om een goedwerkende democratie en economie te krijgen moet je de wijsheid hebben dat alles – werkelijk alles – met elkaar samenhangt en van elkaar afhankelijk is. De methode die voor een perfecte democratie – als die al bestaat – moet worden toegepast is compassie. De boeddhistische economie is listig. Het doel van het leven is om het aangenaam te hebben, een daarvoor heb je geld nodig, en daarvoor heb je discipline nodig. Pas indien je doorhebt dat het geloof in de markt, de waarde van geld en veel aannames van economische modellen illusies zijn en dus uiteindelijk ook niet werken, ben je een echte boeddhistische econoom.

Doorgaan met het lezen van “Boeddhisten en economie”

The New American Dream

Architect en stedenbouwkundige Douglas Farr pleit voor een nieuwe American Dream. Hij stelt:

“The future is sustainability”

en

“Sustainability is local.”

De American Dream is de afgelopen decennia steeds meer een nachtmerrie geworden: het is onmogelijk voor ieder gezin om een groot huis en twee auto’s te hebben, jaarlijks tienduizenden kilometers te rijden en onbeperkt vlees te eten. De idealen van vrijheid en gelijkheid staan uiteraard niet ter discussie, het resultaat echter wel. Steeds meer, steeds groter is niet langer mogelijk. Amerikanen behoren tot de grootste overconsumeerders op de aarde en zullen – net als Europeanen – moeten kiezen voor een andere richting.

In de V.S. stonden in 2009 ongeveer 100.000.000, hiervan waren er 3.000 groen. In een halve generatie werden er slechts 3.000 groene gebouwen neergezet! Dit schiet niet op. Het moet anders. Farr stelt dat er grotere doelen gezet moeten worden. Terecht merkt hij op dat gemeentes zich momenteel doorgaans bezighouden op het niveau van spaarlampen en groene energie, terwijl het nodig is om naar huizen, huizenblokken en zelfs hele wijken te kijken. Binnen grotere systemen zijn grote voordelen te behalen. Integraal design en systeemintegratie zijn de toekomst. Muren, zonnepanelen, daken, wegen en vijvers kunnen meerdere functies vervullen.

Er moeten twee zaken veranderen voor duurzaamheid: technologie en gedrag. Volgens Farr komt 63% van de verandering door technologische vooruitgang en 37% door gedragsverandering. Hij benadrukt dat architecten, planners, beleidsmakers voor beiden verantwoordelijk zijn. Er is dus een verandering in ons gedrag, in onze cultuur, nodig. Dit kan. It is up to us. De Hopi Indianen zeggen:

“We are the ones we have been waiting for.”