Vrijheid en gelijkheid

Zojuist de documentaire Park Avenue: money, power and the American Dream gekeken. Een aanrader. Helder wordt uitgelegde hoe de ideologie van de vrije markt de V.S. aan het vernietigen is. De 400 rijkste mensen controleren inmiddels net zoveel rijkdom als de onderste 50% van de bevolking.

Tijdens het kijken moest ik denken aan de filosoof John Rawls. In zijn boek Theory of Justice stelt hij dat vrijheid niet kan bestaan als er niet genoeg gelijkheid is. Vrijheid en gelijkheid zijn volgens hem onlosmakelijk met elkaar verbonden. Rawls betoogt dat sociale en economische ongelijkheden zodanig dienen te worden gecontroleerd dat zij de minstbedeelden de best mogelijke vooruitzichten bieden, en functies en hoge posities voor iedereen toegankelijk zijn. Ofwel gelijk kansen voor iedereen.

Park Avenue laat zien hoe nijpend de situatie in de V.S. is. De allerarmsten profiteren niet van economische groei, de sociale mobiliteit is stilgevallen en het grote geld regeert. The American Dream blijkt niet meer dan een illusie, een farce. De grote vraag is wat er gaat gebeuren. Revolutie? Is er een revolutie nodig om wat meer vrijheid, gelijkheid en broederschap te realiseren? Wat denkt u?

Advertenties

Wie bestrijden de ecologische crisis?

Er zijn twee soorten mensen die de ecologische crisis bestrijden. De eerste groep stelt dat milieuvriendelijke technieken en schone energie de ecologische crisis zullen oplossen. De tweede groep streeft een radicale transitie, een transformatie van onze cultuur, een ander wereldbeeld na; zij stellen dat de degradatie van de natuur pas zal stoppen indien onze filosofische en zelfs religieuze en spirituele wortels veranderen.

Wat is de heersende filosofische gedachte dan? In de westerse wereld heerst al eeuwenlang het idee dat de mens meester en bezitter van de aarde is. Momenteel klopt dit ook; wij heersen, wij zijn de destructieve heersers van de aarde die anderen soorten (en onze eigen soortgenoten) overrompelen. De grote vraag is hoe lang dit kan doorgaan. Wanneer gaan wij als individu en als groep beseffen dat wij onderdeel zijn van een geheel? Wij maken deel uit van de natuur, wij staan niet alleen tegenover de natuur, maar behoren ook tot de natuur. Wij zijn afhankelijk van de natuur en van elkaar.

Veel mensen maken momenteel nog één grote denkfout. Zij doen alsof producten duurzaam of onduurzaam zijn. Zij vergeten dat er helemaal geen duurzame producten en diensten bestaan.  Alleen meer duurzame. Voor alle producten en diensten zijn immers energie, ruimte en grondstoffen nodig. Dus hebben ze ook allemaal een ecologische voetafdruk. En al deze voetafdrukken samen zorgen ervoor dat de aarde overbelast is. Wij mogen het simpele feit dat elke consumptie productie vereist, die schaarse middelen verbruikt en enige vervuiling veroorzaakt, niet langer ontkennen. In de westerse wereld zullen wij onze levensstijl moeten veranderen om ons Fair Earth Share te leven. Dit wordt als volgt gedefinieerd:

“A Fair Earth Share is the amount of land each person would get if all the ecologically productive land on Earth were divided evenly among the present world population.”  

Wij gaan van een tijd van gelijkheid van kansen naar een tijd waarin het gaat om gelijkheid van gebruik. Pas indien beide groepen het Fair Earth Share als uitgangspunt nemen kan de ecologische crisis worden opgelost. Wij zullen moeten leren leven wat we prediken, anders is het een kansloze missie.

Voor degenen die meer willen weten over de ecologische voetadruk en overconsumpte raad ik het E-book Mijn hemel! Wat gebeurt er op aarde? van mijn PDSE-collega Jan Juffermans aan.