De kunst overwint

Gisteren schreef ik een blog waarin ik mijzelf afvroeg of de hedendaagse kunst verdwijnt indien het geloof in de markt en het geld sterft. Ik denk van niet. De kunst zal zich revancheren en in het tijdperk na het marktimperialisme in het dagelijks leven worden geïntegreerd. Indien de kunst de ketens van het geld van zichzelf af weet te werpen zal zij bloeien als nooit te voren en op veel meer plaatsen opduiken. Deze quote van Michel Foucault uit een interview met Paul Rabinov (1984) beschrijft waar de kansen liggen:

“Wat mij opvalt, is dat kunst in onze samenleving iets geworden is wat met voorwerpen te maken heeft, en niet met mensen of met het leven. Kunst is een specialiteit van experts die men kunstenaars noemt. Maar waarom zou niet iedereen een kunstwerk van zijn leven kunnen maken? Waarom is die lamp, dit huis wel een kunstwerk en mijn leven niet?”

Laten we onze inspiratie vinden in Foucault en van onze levens kunstwerken maken. Laten we de grauwe tijd van kille cijfers, business cases, cash flows en renteverplichtingen achter ons laten. Laten we deze kans omarmen. Laten we kunst toepassen op onze levens. In Essais (1580) schrijft Michel de Montaigne;

“Mon métier et mon art c’est vivre.”

Ofwel, leven is mijn ambacht en mijn kunst. Wat een magnifieke les. Bedankt Michel.

Geld misleidt

Vanmorgen kwam ik deze prachtige quote van de Dalai Lama tegen:

Geld misleidt mensen. Geld maakt het lastig in het heden te leven. Wij denken door geld een soort van zekerheid in de toekomst te hebben, maar in de realiteit levert geld met name heel veel stress en onzekerheid op. We zijn bang voor onze financiële toekomst, voor ons pensioengat, het dalen van de huizenprijzen en het instorten van de euro. Het is dan ook niet overdreven te stellen dat geld ons angstig maakt. Er zijn zelfs vele mensen die slapeloze nachten hebben, omdat zij onbetaalde rekeningen en torenhoge schulden hebben.

Ik vraag mij af hoeveel mensen er op dit moment zitten te zwoegen achter een computer. Hoeveel miljoenen aardbewoners maken nu berekeningen in Excel, presentaties in Powerpoint en offertes in Word? Zij doen dit allemaal om geld te verdienen. Velen hebben deadlines en vrezen het oordeel van hun baas. Miljoenen werknemers produceren tegenwoordig niets anders dan papier en emails. Is dit de bedoeling van het leven? Zouden onze levens niet veel rustiger zijn indien wij ons niet langer focussen op geld, maar op een gelukkig leven? Ik denk dat wij heel veel kunnen leren van eeuwenoude wijsheden en dat wij door andere waarden voorop te stellen de diverse crises kunnen overwinnen. Laat je dus niet ringeloren door het kapitaal. Laat zien dat mens- en natuurwaarden belangrijker zijn. Het kan anders.